Minimaliseren is voor mij nooit een doel op zich geweest. Ik noem mijzelf geen minimalist. En toch loopt het idee van minder al jaren met me mee. Niet als strak ideaal, maar als de vraag: wat voegt echt iets toe – en wat niet?
Sommige boeken en documentaires doen dat met je. Zo ging dat bij mij met het boek Verlangen naar minder: een reis naar een bewust en duurzaam leven van Jelle Dercks en later met de documentaire Minimalism: A Documentary About the Important Things. Ze hebben mijn kijk op minimaliseren en ontspullen blijvend beïnvloed.
Minder kopen als eerste stap naar minimaliseren
Het moment waarop ik merkte dat minder me goed deed, was toen ik meedeed aan een challenge om een jaar lang niets nieuws te kopen. Dat was geen groot voornemen om minimalist te worden, maar een experiment uit nieuwsgierigheid. Ik wilde onderzoeken hoe automatisch mijn koopgedrag eigenlijk was.
Tijdens die challenge hield ik bij wanneer ik de neiging had om iets te kopen. Vaak ging dat moment snel voorbij – een teken dat ik het niet nodig had. Overigens is het niet helemaal gelukt en heb ik wel wat nieuwe dingen gekocht (met name cadeaus voor anderen). Wat wel overbleef was bewustwording en een veel scherper gevoel voor wat ik echt nodig had.
Die ervaring sluit sterk aan bij wat Derckx beschrijft in Verlangen naar minder: dat consumeren vaak geen antwoord is op een echte behoefte, maar op onrust, verveling of gewoonte. Door niet meteen te kopen, ontstaat ruimte om dat patroon te doorbreken. Minimaliseren begint in dat geval bij bewuster kiezen.
Minimaliseren hoeft geen ideaal te zijn
Wat ik belangrijk vind om te zeggen: minimaliseren betekent voor mij niet leven met zo min mogelijk spullen. Het gaat me niet om aantallen, lege kasten of een perfect opgeruimd huis. Waar het mij om gaat, is overzicht. In één oogopslag kunnen zien wat je hebt. En voelen dat de spullen om je heen bijdragen aan focus en rust.
Dat inzicht kwam voor mij ook terug toen ik het boek De Capsule Garderobe las. Ik realiseerde me dat ik in kleding behoorlijk minimalistisch ben – niet omdat ik dat nastreef, maar omdat ik niet van winkelen houd en graag overzicht heb. Een kast opendoen en direct weten: dit is wat ik heb, dit draag ik graag. Dat maakt automatisch dat je bewuster koopt.
Ook dat zie je terug in de documentaire Minimalism: minder spullen is geen einddoel, maar een gevolg van het leven dat je wilt leiden. De vraag is niet wat kan weg, maar waar wil ik ruimte voor maken?
Boeken ontspullen: een onverwacht inzicht
Een categorie waarin voor mij echt een lampje ging branden, waren boeken. Ik hou van lezen en had jarenlang behoorlijk wat boeken in huis. De overstap naar een e-reader maakte dat ik anders ging kijken: welke boeken wil ik écht houden?
Toen ik mezelf die vraag stelde, bleef er verrassend weinig over. Ongeveer tien tot vijftien boeken – mijn absolute favorieten. Boeken die ik al meerdere keren heb gelezen en waarschijnlijk nog eens zal lezen. Dat inzicht was bevrijdend. Ik heb veel boeken weggeven.
Sindsdien doe ik het zo: als ik nog een fysiek boek koop, het uit heb en het er nog mooi uitziet, geef ik het vaak cadeau aan iemand. Zo krijgt het boek een nieuw leven en wordt iemand anders er blij van.
Opruimen is meer dan organiseren
Wat mij opvalt bij sommige opruimprogramma’s – zoals The Home Edit – is dat opruimen vaak wordt neergezet als vooral organiseren. Mooie bakken, labels, kleurcodes. Maar het daadwerkelijke loslaten van spullen krijgt niet veel aandacht.
Terwijl ik denk dat dáár juist de kern zit. Opruimen is niet hetzelfde als alles wat je hebt slimmer indelen. De essentie van opruimen is dat je alleen houdt wat je echt dient en waar je blij van wordt. Pas als je dát overzicht hebt, heeft organiseren zin.
Minimaliseren gaat voor mij dus niet over zo veel mogelijk wegdoen, maar over bewust kiezen wat mag blijven. Dat is geen doel op zich, maar een middel om rust en overzicht te creëren.
“Ik wil wel, maar ik heb er geen energie voor”
Deze hoor ik vaak. En ik snap hem. Opruimen voelt soms groot, zwaar en eindeloos. Maar wat ik in de praktijk zie – en zelf heb ervaren – is het tegenovergestelde: opruimen geeft juist energie, als je het klein houdt.
Begin niet met een hele kamer of een compleet huis. Begin met één la. Eén plank. Eén kastje. Stop terwijl het nog goed voelt. Juist dat maakt dat je succes ervaart en vanzelf in beweging blijft. Vaak ontstaat er dan een flow die je vooraf niet had kunnen bedenken.
Minimaliseren hoeft niet groots of rigoureus te zijn. Het zit in kleine, bewuste keuzes die samen zorgen voor meer rust.
Minimaliseren als manier van kijken
Voor mij is minimaliseren geen eindpunt. Het beweegt mee met levensfases, met drukte, met verandering. Soms vraagt het om opruimen, soms om even niets nieuws toe te voegen. Wat blijft, is het effect: meer overzicht, minder ruis, meer aandacht voor wat echt belangrijk is.
En misschien is dat wel de essentie van minimaliseren: niet leven met minder om het minder, maar leven met genoeg – precies genoeg voor jou.
3 tips om te beginnen met minimaliseren
Begin met bewustwording, niet met wegdoen
Minimaliseren start niet bij spullen weggooien, maar bij zien wat er gebeurt. Merk op wanneer je de neiging hebt om iets te kopen of te bewaren. Stel jezelf de vraag: waarom wil ik dit? Door eerst bewust te worden van je patronen, maak je andere keuzes zonder dat het voelt als een opgave.
Kies wat mag blijven, niet wat weg moet
In plaats van te denken: wat kan eruit?, helpt het om te kijken: waar word ik echt blij van? Alles wat daaraan bijdraagt, mag blijven. Wat dat niet doet, verliest vanzelf zijn plek. Zo wordt minimaliseren geen streng proces, maar een logisch gevolg van helder kiezen.
Begin klein en stop terwijl het goed voelt
Je hoeft niet je hele huis in een keer aan te pakken. Eén plank, één la of één categorie is genoeg. Rond dat af en stop op een moment dat het nog licht voelt. Juist dat maakt dat je energie overhoudt – en vaak vanzelf zin krijgt om verder te gaan.
Geef een reactie